Energiedranken

Energy Drinks of Energiedrankjes

Een energiedrankje (of energy drink) is een drank die een stimulerende werking op mensen kan hebben. De drankjes zijn bedoeld voor het verbeteren van fysieke en mentale prestatie. Er is een grote vraag naar energiedrank. Vrijwel iedere Nederlandse supermarkt heeft wel een eigen huismerk. Ook in sommige drogisterijketens is het te koop. Het merk Red Bull wordt het meest verkocht in de horeca en bij benzinestations, snackbars, frisdrankautomaten. 

Ouders en leraren uiten met regelmaat hun bezorgdheid over mogelijke schadelijke gevolgen van het gebruik van energiedranken door jongeren. Men beschrijft jongeren die soms hyperactief of compleet uitgeblust zijn en soms lichamelijk onwel worden na gebruik van energiedranken. 

Wat zit erin?
De belangrijkste werkzame stof in energiedranken is cafeïne. Verder bevatten energy drinks glucose en in veel gevallen taurine, guarana, d-glucuronolactone en vitamines. Volgens de Nederlandse wet mag frisdrank maximaal 150 mg cafeïne per liter bevatten. De Warenwet kent echter een vrijstelling voor energiedranken; mits duidelijk op het etiket aangegeven, mag een energiedrank maximaal 350 mg cafeïne per liter bevatten. 

Een energiedrank bevat per blikje van 250 ml gemiddeld 80 mg cafeïne; per 100 ml is dat 32 mg. Dat is minder dan meestal in een kopje koffie zit.

Er zijn ook zogenaamde energy shots verkrijgbaar. Deze zijn gelijk aan energiedranken, maar sterker geconcentreerd. Een flesje van 50 ml bevat gemiddeld 80 mg cafeïne; ongeveer de hoeveelheid van een kop koffie.

Cola bevat gemiddeld 41 mg cafeïne per blikje van 330 ml; per 100 ml is dat 12,5 mg. Dat lijkt weinig, maar bedenk dat cola vaak in grote hoeveelheden wordt genuttigd. Een kop koffie van 150 ml bevat gemiddeld 75 mg cafeïne; per 100 ml dus 50 mg. Koffie wordt doorgaans in kleinere eenheden geconsumeerd dan cola en energiedranken.

Wat doet het en wat voel je?
Het belangrijkste effect van cafeïne is een lichte stimulatie van het zenuwstelsel. Dit kan leiden tot een energiek gevoel en minder behoefte aan slaap. Het kan een gunstig effect hebben op de concentratie en het reactievermogen. Ook worden diverse lichamelijke functies gestimuleerd. Hierdoor moet men bijvoorbeeld eerder plassen. Cafeïne veroorzaakt geen uitdroging van het lichaam, zoals soms wordt beweerd. 

Bij overdosering van cafeïne kunnen effecten optreden als versnelde of onrustige hartslag, zweten, beven en een gejaagd gevoel. Gebruik van cafeïne voldoet niet aan de criteria van verslaving zoals die zijn vastgesteld door de WHO en de DSM IV.

Toch leidt regelmatig gebruik van cafeïne-houdende dranken in sommige gevallen tot afhankelijkheid, inclusief ontwenningsverschijnselen bij onthouding. Ook klachten als vermoeidheid, nervositeit en slapeloosheid als gevolg van buitensporig gebruik worden vermeld. Overmatig gebruik van cafeïne kan schadelijk zijn voor mensen met hartproblemen en bij zwangerschap. Omdat kinderen kleiner zijn en minder wegen dan volwassenen treedt het effect van cafeïne al bij geringere hoeveelheden op.

Glucose is voor het centrale zenuwstelsel de belangrijkste energiebron. Glucose kan cognitieve prestaties, zoals geheugen en aandacht, positief beïnvloeden.

Populair in het uitgaansleven
Het drinken van alcoholhoudende drank in combinatie met energiedrank is populair in het uitgaansleven. Rode wodka / Red Bull is een bekende mix, maar er zijn ook premix drankjes en shooters op de markt die deze combinatie bevatten, zoals Flügel en  Vodka Blue.

Lees meer over de risico's van energiedranken en over de combinatie met alcohol