Wanneer is iets een verslaving?

Anoniem chatten

Wat is een verslaving?

Wanneer is iets een verslaving? Dat zeggen wij liever dan: wanneer ben je verslaafd? Verslaving is een ziekte, het zit op meerdere plekken in je lichaam, ook in je hersenen.

Verslaving aan middelen of gewoontes

Verslaving is een begrip waar veel verschillende opvattingen over bestaan. Verslaving wordt  gezien als ziekte, een gewoonte, ondeugd of een maatschappelijk probleem. De term verslaving is van toepassing op middelen als alcohol en drugs, maar ook op gewoontes waar mensen geen weerstand aan kunnen bieden. Denk hierbij aan gokverslaving, seksverslaving en internetverslaving.

Andere risico's en problemen

Verslaving is niet het enige risico van het gebruik van bepaalde middelen of gewoontes. Het leidt ook tot veel problemen in de samenleving. Denk bijvoorbeeld aan agressie op straat, gebruik van geweld in de thuissituatie en aan ongelukken op het werk en in het verkeer. Ook ziektes (zoals hart- en leverziekten) kunnen het gevolg zijn van overmatig gebruik van bijvoorbeeld alcohol en drugs.

Video afspelen
Animatie 'Verslaving als vriend'
Video afspelen

Verslaving is moeilijk uit te leggen. Dat geldt voor de mensen met een verslaving maar ook voor veel naasten die niet begrijpen hoe iets je zó in beslag kan nemen. Een verslaving is als een vriend, maar uiteindelijk wordt deze vriend een blok aan het been (erkenning verslaving). Om van deze ‘vriend’ echt afscheid te nemen (herstellen) is hulp van naasten onmisbaar.

Wanneer is iets een verslaving?

Wanneer is iets een verslaving? Eén van de definities van verslaving is: een onweerstaanbare behoefte om middelen te gebruiken, onafhankelijk van de lichamelijke behoefte. Verslaving betekent afhankelijkheid.

Je spreekt van verslaving als je:

  • niet meer zonder een middel kunt, lichamelijk of psychisch
  • steeds meer nodig hebt van een bepaald middel om hetzelfde effect te bereiken
  • ontwenningsverschijnselen krijgt als je niet gebruikt. Dit kunnen lichamelijke verschijnselen zijn, zoals zweten of trillen. Of geestelijke verschijnselen zoals onrustig zijn of in paniek raken als je het middel niet gebruikt
  • meer dan de helft van de dag bezig bent met het gebruik door erover te denken, het te verkrijgen of daadwerkelijk te gebruiken

Zie ook de publicatie van VNN 'Wat is verslaving?'

Wil je meer weten over hoe je verslaafd raakt en hoe snel dat gebeurt? Bekijk dan hieronder de veelgestelde vragen over verslaving.

Veelgestelde vragen over verslaving

  1. Hoe snel raak je verslaafd?

    Je raakt niet zomaar verslaafd, dat kan soms jarenlang duren. Het hangt af van het middel dat je gebruikt. Aan bepaalde middelen zoals heroïne, tabak en GBH raak je snel verslaafd, aan alcohol, wiet en XTC weer een stuk minder snel.

    Het is een proces dat bestaat uit een aantal fasen: van experimenteren, sociaal gebruik naar overmatig gebruik  en uiteindelijk een alles beheersende verslaving. Je kunt dan niet meer zonder en er ontstaan lichamelijke, psychische en sociale problemen.

  2. Is verslaving erfelijk?

    Je kunt een erfelijke aanleg voor verslaving hebben. Maar ook andere zaken als opvoeding, je persoonlijkheid, je gewoontes en de omgeving spelen een belangrijke rol bij het ontstaan van verslaving.

  3. Wat je als naaste het beste kunt doen is praten over het drinken of drugsgebruik. Maar dat is niet gemakkelijk. Een bekend verschijnsel bij verslavingsproblematiek is dat de persoon het drinken of drugs gebruiken ontkent. Of hij geeft aan te drinken of drugs te gebruiken, omdat er zoveel problemen zijn. Het omgekeerde is echter waar. Veel problemen ontstaan juist door drinken of drugs gebruiken en verdwijnen bij minderen of stoppen.

    Lees meer bij Omgaan met de verslaving

  4. Hoe raak je verslaafd?

    Je raakt niet zomaar verslaafd, dat kan soms jarenlang duren. Aan bepaalde middelen zoals heroïne, tabak en GBH raak je wel snel verslaafd.

    Het is een proces dat begint met experimenteren, overgaat in sociaal gebruik en kan omslaan in overmatig gebruik als je het neemt of doet om nare gevoelens of problemen te verdringen. Als je het steeds minder goed onder controle kunt houden ontstaat verslaving. Je kunt niet meer zonder en er ontstaan lichamelijke, psychische en sociale problemen.

    Het verslaafd zijn aan middelen als alcohol, hasj of wiet hoeft niet per se uit de hand te lopen. En voor een verslaving hoeft ook niet altijd een duidelijke oorzaak, zoals een moeilijke jeugd of een slechte relatie, aanwezig te zijn.

  5. Wanneer ben je verslaafd aan alcohol?

    Je bent verslaafd aan alcohol als je er afhankelijk van bent geworden.

    Je wordt afhankelijk als je steeds meer moet drinken (gebruiken) om het gewenste effect te bereiken, je ontwenningsverschijnselen krijgt als je niet drinkt of als je drinkt (gebruikt) om ontwenningsverschijnselen tegen te gaan.

     

     

  6. Eens verslaafd, altijd verslaafd?

    Als je verslaafd bent geraakt, vraag het nogal wat moed en doorzettingsvermogen om hiermee aan de slag te gaan. Het overwinnen van een verslaving kan een jarenlang proces zijn. Het betekent vaak dat je opnieuw inhoud moet geven aan je leven.

    De mate waarin dit haalbaar is, verschilt per persoon. Sommigen overwinnen hun verslaving en kunnen zonder het middel verder leven. Anderen zullen met hun verslaving moeten leren omgaan.

    Hoe langer je verslaafd bent, hoe lastiger het is om het patroon te doorbreken. En als je er eenmaal af bent, blijf je extra gevoelig voor het middel. Denk aan roken, je zit er als je niet oppast zo weer aan vast.

  7. Je kunt verslaafd raken aan wiet roken. Als je het (bijna) dagelijks moet gebruiken om je goed te voelen en als je stress krijgt wanneer je eraan denkt dat je zou moeten stoppen.

    Als je stopt is de kans groot dat je ontwenningsverschijnselen krijgt. Denk aan prikkelbaarheid, onrust, maar ook heftig dromen en zwetend wakker worden.

    Bij hasj en wiet ontstaat tolerantie. Dat betekent dat iemand die dagelijks blowt het middel daarom anders en minder heftig ervaart dan iemand die zo nu en dan blowt. Na een tijd stoppen kan een eerste joint daarom heftig zijn.

     

Video afspelen
Webinar Wat is verslaving?
Video afspelen

In deze webinar van 45 minuten uitleg over het proces van verslaving, de fasen en functies van gebruik en portretten van mensen met een verslaving. De webinar is interessant voor mensen met een verslaving en hun partners en familie tot medewerkers van wijkteams. En ook voor huisartsen, jongerenwerkers en andere hulpverleners.