Algemene informatie over gokken

Wat is gokken?
Hoe werkt een gokkast?
Is poker een kansspel of een behendigheidsspel?
Wat zegt de wet?
Wie gokken er?

Wat is gokken?
De definitie van gokken is “Iets doen waarvan de uitkomst niet vooraf te voorspellen is en waaraan een risico van winnen of verliezen verbonden is”. Iedereen waagt dus wel eens een gokje: je koopt een staatslot, speelt een kaartspelletje voor geld, doet mee aan bingo of gaat naar een casino. Je zet geld in en hoopt dat je wint. Kennis, kunde of vaardigheden spelen geen rol.

Er zijn ook spelen waarvan je de uitkomst wèl kunt beïnvloeden door je eigen inzicht of handigheid. Dit zijn behendigheidsspelen zoals flipperen en sommige computerspelen.

Het feit dat iemand met gokken geld kan winnen, maakt het spannend: hoe korter de tijd tussen het inzetten van geld en de uitkomst, hoe spannender het spel. Bij gokkasten en bij roulette weet een speler al na een paar seconden dat hij verloren of gewonnen heeft. Bij loterijen duurt het veel langer voor de uitslag bekend is.

Hoe werkt een gokkast?
Een gokkast bestaat uit drie of vier rollen met symbolen: aardbeien, citroenen, sterren enzovoort. Met één druk op de knop komen de rollen in beweging. Als ze stilstaan, ziet de speler een combinatie van symbolen: bijvoorbeeld één ster en twee citroenen. Elk symbool en elke combinatie van symbolen heeft een kans om voor te komen. Het is dus willekeurig, net als wanneer je met een dobbelsteen gooit. Hoe groot die kans is, ligt vast in de chip.

In de chip zit het hele programma van de kast op geslagen. De chip bepaalt welke combinaties vaak of weinig voorkomen, welke combinaties winst of verlies opleveren en hoeveel geld sommige combinaties uitbetalen. De chip is zo geprogrammeerd dat de meeste combinaties verlies opleveren. Dit is nodig zodat de gokkast voldoet aan de wettelijke eisen in Nederland.

Degene die op een gokkast speelt, heeft geen enkele invloed op de chip. Dat een gokker door veel op dezelfde gokkast te spelen de kast door kan krijgen en winst kan voorspellen, is onjuist. De chip bepaalt de kans op winst of verlies.

Is poker een kansspel of een behendigheidspel?
Ondanks het feit dat je door oefening en ervaring beter kunt gaan pokeren, ziet de overheid poker als een kansspel. Bij een kansspel heb je weinig mogelijkheid het spel te beïnvloeden en bepaalt het lot grotendeels of je wint of verliest. Daarom valt poker onder de Wet op de Kanspelen. Zie verder bij Is pokeren onschuldig?

Wat zegt de wet?
In de wet staat een aantal maatregelen om de risico’s van het spelen op gokkasten te beperken.
• Een spelletje moet gemiddeld vier seconden duren en minimaal drieëneenhalve seconde.
• Het gemiddelde uurverlies mag niet hoger zijn dan € 40,-.
• De inzet per spel mag ten hoogste € 0,20 zijn. Met € 1,- kunnen dus vijf spelletjes worden gespeeld.
• Op een gokkast moet vermeld staan dat winst puur toeval is.
• De maximale prijs per spelletje is € 40,- (of 200 punten).
• Alle gewonnen punten gaan naar een “winbank” en kunnen niet opnieuw ingezet worden. De kast betaalt automatisch uit bij € 40,- op de winbank of bij een prijs van € 40,- in een keer.
• Na uitbetaling is de kast vijftien seconden niet bespeelbaar.
• Een spel kan pas beginnen nadat de startknop is ingedrukt en weer losgelaten.
• De gokkast moet voorzien zijn van een speelinformatiesysteem dat aangeeft hoeveel er is gewonnen of verloren.
• Van elke € 100,- die er in de gokkast gaat, moet minsten € 60,- in prijzen zijn uitgekeerd.
• Er mag geen wisselautomaat op de kast zitten.

Verder mogen op plekken waar veel jongeren komen, zoals snackbars of sportkantines, geen gokkasten staan. In cafés mogen er maximaal twee staan. Alleen mensen boven de achttien mogen op gokkasten spelen. Ook mogen gokkasten niet aantrekkelijk gemaakt worden door flitsende lichten en veel lawaai bij het uitbetalen. Op alle gokkasten zijn deze wettelijke eisen van toepassing. Een uitzondering vormen de gokkasten die in casino’s staan. Daar gelden andere bepalingen voor.

De wet stelt zulke strenge eisen aan gokkasten om mensen die daarop spelen te beschermen. De gokkast zou anders zo geprogrammeerd kunnen worden dat het gemiddeld uurverlies op € 100,- uitkomt. Of de speeltijd zou korter gemaakt kunnen worden tot bijvoorbeeld twee seconden.

En dan nog dit
Al in de twaalfde eeuw speelden Chinezen kaartspelen voor vermaak. De geschiedenis laat ook zien dat in het jaar 3.000 voor Christus al gegokt werd met dobbelstenen om de toekomst te voorspellen.

Er zijn naar schatting inmiddels rond de tweeduizend casino’s op het internet. Deze casino’s zijn illegaal, want ze hebben geen vergunning. De drempel om er eens te gaan gokken is erg laag: het is een kwestie van inloggen met een creditcardnummer en spelen maar. Alleen al in Nederland wordt er naar schatting per jaar zo’n honderd miljoen euro vergokt in virtuele casino’s. De AGOG verwacht dat het aantal gokverslaafden door de laagdrempelige mogelijkheden van het gokken op internet de komende jaren - wanneer de gemiddelde incubatietijd van vijf jaar voorbij is – weer toe zal nemen.

Lees meer over de risico's van gokken en over het omgaan met problemen